Chương 52

Trong khi chờ đợi diễn biến từ vụ việc của Phú, Hải Yến quay trở lại với một manh mối cũ mà cô đã tạm gác sang một bên từ nhiều tuần trước: hai hợp tác xã Rạch Gốc và Đầm Cùng, những nơi cũng từng sụp đổ trong cùng giai đoạn với Kênh Ba, đất đai bị bán tháo với giá rẻ ngay sau đó. Với sự hỗ trợ chính thức từ cơ quan điều tra, giờ đây Kiên đã có thể tiếp cận hồ sơ địa chính một cách hợp pháp, thay vì phải dò hỏi vòng vèo như trước.

“Tôi tìm ra danh sách đầy đủ những hộ đã bán đất ở cả hai khu vực trong giai đoạn đó,” Kiên nói, trải một xấp tài liệu dày lên bàn trong buổi họp với Hải Yến và luật sư Hoàng. “Tổng cộng hơn năm mươi hộ, với diện tích đất chuyển nhượng lên tới hàng trăm héc-ta, tất cả đều được một chuỗi công ty vệ tinh thu mua trong vòng chưa đầy hai năm.”

Luật sư Hoàng xem qua danh sách, gương mặt bà lộ rõ sự nghiêm trọng. “Đây là quy mô lớn hơn nhiều so với những gì chúng ta từng ước tính. Nếu có thể chứng minh toàn bộ quá trình thu mua này có sự sắp đặt trước, sử dụng chính sự sụp đổ của các hợp tác xã như một công cụ để ép giá, đây sẽ là bằng chứng then chốt cho cáo buộc thao túng thị trường đất đai có tổ chức.”

Hải Yến đề xuất tìm gặp trực tiếp một số hộ dân cũ trong danh sách, những người vẫn còn sống ở khu vực lân cận, để thu thập thêm lời kể trực tiếp về hoàn cảnh khiến họ phải bán đất. Trong số đó, một cái tên khiến cô đặc biệt chú ý: bà Sáu Nhàn, người từng là phó chủ nhiệm hợp tác xã Đầm Cùng, hiện vẫn sống tại địa phương.

Cuộc gặp với bà Sáu Nhàn diễn ra đầy xúc động. Người phụ nữ đã ngoài bảy mươi kể lại, giọng bà đầy cay đắng, về việc hợp tác xã của bà cũng từng gặp phải một đợt "kiểm tra chất lượng" bất thường, dẫn tới việc nhiều hộ nuôi bị từ chối thu mua sản phẩm, đẩy họ vào cảnh nợ nần chồng chất chỉ trong vài tháng.

“Lúc đó có người tới đề nghị mua đất, giá tuy thấp nhưng đủ trả nợ, nhiều nhà đành phải bán,” bà kể. “Tui cũng bán, không bán không được, nợ ngân hàng đòi riết. Giờ nghĩ lại, đúng là có gì đó không bình thường, nhưng hồi đó ai cũng lo cho gia đình mình, đâu có thời gian mà nghi ngờ chuyện lớn lao gì.”

“Bà có biết công ty nào mua đất của bà không?” Hải Yến hỏi.

Bà Sáu Nhàn lục tìm trong một chiếc hộp cũ, lấy ra một bản sao hợp đồng chuyển nhượng đã ố vàng. Hải Yến nhận ra ngay tên công ty trên đó — một trong những công ty vệ tinh đã xuất hiện nhiều lần trong hồ sơ điều tra của họ, cùng chuỗi công ty liên kết dẫn về Tập đoàn Miền Duyên Hải.

“Đây chính là mảnh ghép chúng ta cần,” Hải Yến nói với Kiên sau khi rời khỏi nhà bà Sáu Nhàn, giọng cô đầy quyết tâm. “Không chỉ Kênh Ba, mà cả một chuỗi hợp tác xã trong vùng đều bị nhắm tới theo cùng một kịch bản. Đây không phải là những sự việc rời rạc, mà là một chiến dịch có tính toán, được thực hiện có hệ thống trên diện rộng.”

Họ dành thêm hai ngày tiếp theo để tìm gặp thêm sáu hộ dân khác trong danh sách, mỗi câu chuyện đều mang những chi tiết riêng nhưng cùng chung một khuôn mẫu đáng sợ: một đợt khủng hoảng bất ngờ, thường liên quan tới chất lượng sản phẩm hoặc dịch bệnh không rõ nguyên nhân, đẩy các hộ nuôi vào cảnh nợ nần, sau đó là sự xuất hiện kịp thời của những người mua đất với mức giá tuy thấp nhưng đủ hấp dẫn để giải quyết khó khăn trước mắt.

Một trong những hộ dân, ông Ba Đô, từng có ao nuôi rộng nhất vùng Đầm Cùng, kể lại một chi tiết khiến Hải Yến đặc biệt chú ý. “Tui nhớ, người tới mua đất hồi đó, tuy đại diện công ty khác, nhưng cách nói chuyện, cách đàm phán, giống y như một người tui từng gặp ở một vụ mua bán đất khác cách đây vài năm, chỗ khác, tỉnh khác. Lúc đó tui nghĩ chắc trùng hợp, giờ nghe cô kể mới thấy, có khi nào là cùng một người không.”

Hải Yến lập tức hỏi kỹ hơn về đặc điểm nhận dạng của người đó, ghi chép cẩn thận vào sổ tay. Ông Ba Đô mô tả một người đàn ông trung niên, có một vết sẹo nhỏ ở khoé mắt trái, phong cách ăn mặc sang trọng nhưng giọng nói lại pha chút âm hưởng miền Trung, khác hẳn với giọng địa phương.

“Đây có thể là một trong những người trung gian chủ chốt của toàn bộ mạng lưới,” luật sư Hoàng nhận định khi nghe Hải Yến báo cáo lại. “Nếu chúng ta có thể xác định được danh tính người này, và chứng minh ông ta xuất hiện trong nhiều vụ mua bán đất đáng ngờ ở các tỉnh khác nhau, đó sẽ là bằng chứng mạnh mẽ cho thấy đây là một tổ chức hoạt động xuyên tỉnh, có sự phân công vai trò rõ ràng.”

Kiên đề xuất gửi mô tả nhận dạng này cho Minh Khang, người có thể đối chiếu với những tư liệu anh đã thu thập được từ vụ việc ở Quảng Ngãi, xem có sự trùng khớp nào không. Chỉ một ngày sau, Minh Khang gọi lại, giọng anh đầy phấn khích.

“Ông Tư Hạnh cũng nhớ một người có đặc điểm y hệt như vậy, từng xuất hiện trong các cuộc đàm phán mua đất ở làng ông bảy năm trước,” Minh Khang báo tin. “Chúng ta có thể đang tìm ra một trong những mắt xích quan trọng nhất, kẻ trực tiếp thực hiện các thương vụ mua đất đáng ngờ trên khắp cả nước, thay mặt cho Tập đoàn Miền Duyên Hải.”

Hải Yến cảm nhận một luồng phấn khích lan toả trong lòng, xen lẫn với sự thận trọng của một người đã học được cách không vội mừng trước mỗi phát hiện mới. Nhưng cô cũng hiểu, đây là bước tiến quan trọng nhất trong việc kết nối toàn bộ các vụ việc riêng lẻ thành một bức tranh thống nhất, đủ sức thuyết phục bất kỳ cơ quan điều tra nào về quy mô thực sự của tổ chức tội phạm đang ẩn mình phía sau vẻ ngoài hợp pháp của các dự án đầu tư bất động sản.

Tối hôm đó, cô báo cáo toàn bộ diễn biến mới cho anh trung uý, người xác nhận sẽ đưa mô tả nhận dạng người đàn ông có vết sẹo vào hồ sơ điều tra chính thức, đồng thời phối hợp với công an các tỉnh liên quan để xác minh xem có ai từng ghi nhận được hình ảnh hay thông tin cụ thể hơn về nhân vật này hay không.

“Việc này có thể mất thời gian,” anh trung uý cảnh báo. “Một người trung gian chuyên nghiệp thường rất cẩn thận, ít khi để lại dấu vết trực tiếp có thể lần theo. Nhưng với nhiều nguồn thông tin xác nhận cùng một đặc điểm nhận dạng như vậy, tôi tin chúng ta đang tiến gần hơn tới việc xác định được danh tính thật của ông ta.”

Buổi tối, khi ngồi lại một mình sau một ngày dài đầy phát hiện quan trọng, Hải Yến mở lại tấm bản đồ cô đã vẽ từ nhiều tuần trước, giờ đây bổ sung thêm những địa danh mới: Rạch Gốc, Đầm Cùng, Quảng Ngãi, và có thể còn nhiều nơi khác nữa mà cô chưa biết tới. Mỗi địa danh là một câu chuyện, một cộng đồng bị tổn thương, tất cả đều mang dấu vết của cùng một bàn tay vô hình đã âm thầm vận hành suốt nhiều năm qua.

Cô nghĩ tới người đàn ông có vết sẹo ở khoé mắt, tự hỏi ông ta là ai, đã đi qua bao nhiêu vùng đất, đã khiến bao nhiêu gia đình phải bán đi những gì họ gắn bó cả đời chỉ để đổi lấy một khoản tiền nhỏ nhoi so với giá trị thật sự sau này. Cô tự nhủ, dù con đường tìm ra danh tính ông ta có khó khăn tới đâu, cô sẽ không dừng lại, vì mỗi bước tiến gần hơn tới sự thật cũng là một bước tiến gần hơn tới công lý cho tất cả những con người đã bị lãng quên trong câu chuyện lớn lao này.

Cô nhớ lại lời ông Ba Đô kể, về cách người đàn ông ấy đàm phán khéo léo, biết chính xác khi nào cần mềm mỏng, khi nào cần tỏ ra cứng rắn để ép giá xuống thấp nhất có thể. Đó không phải là kiểu người hành động bộc phát, mà là một kẻ chuyên nghiệp, được đào tạo bài bản cho công việc bóc lột những con người đang trong hoàn cảnh khốn cùng nhất của cuộc đời họ. Cô ghi lại toàn bộ chi tiết này vào sổ tay, dưới một mục riêng cô đặt tên là "Người trung gian", biết rằng đây sẽ là một trong những chìa khoá quan trọng để mở ra cánh cửa cuối cùng dẫn tới toàn bộ sự thật. Cô tắt đèn, nhưng vẫn nằm thao thức thêm một lúc lâu, tâm trí không ngừng ráp nối lại từng mảnh thông tin, cố gắng hình dung ra gương mặt của người đàn ông bí ẩn ấy, kẻ đã âm thầm gieo rắc đau khổ khắp dải bờ biển suốt hơn một thập niên qua mà không ai từng biết tới sự tồn tại của ông ta, cho tới ngày hôm nay, khi những mảnh ghép rời rạc từ khắp mọi miền đất nước bắt đầu tìm về đúng chỗ của chúng, ghép nên một bức tranh mà cô tin rằng, sớm muộn gì, sẽ lộ ra khuôn mặt thật sự đứng sau tất cả những đau khổ mà biết bao gia đình đã phải gánh chịu suốt những năm tháng qua, ở khắp mọi miền của dải đất hình chữ S này.