Chương 77

Buổi sáng trước ngày xét xử, Hải Yến thức dậy sớm hơn thường lệ, ngồi lặng trong phòng một lúc lâu trước khi chuẩn bị. Cô mở lại cuốn sổ tay của cha, đọc lại toàn bộ những dòng chữ ông để lại, như một nghi thức riêng để chuẩn bị tinh thần cho ngày trọng đại sắp tới. Cô cũng mang theo cuốn sổ ấy, cất cẩn thận trong túi xách, như một biểu tượng cho sự hiện diện tinh thần của ông trong khoảnh khắc quan trọng này.

Khi cô bước ra khỏi phòng, bà Sáu đã chuẩn bị sẵn, mặc chiếc áo dài đã được ủi phẳng phiu tối qua, gương mặt bà nghiêm trang nhưng vững vàng. Hai mẹ con nhìn nhau, không cần nói gì, chỉ trao nhau một cái ôm thật chặt trước khi cùng nhau bước ra xe.

Kiên đã chờ sẵn bên ngoài, cùng với một đội bảo vệ được bố trí để hộ tống họ tới toà án một cách an toàn. Trên đường đi, không ai nói nhiều, mỗi người chìm trong những suy nghĩ riêng, chuẩn bị tinh thần cho những gì sắp diễn ra.

Khi tới gần khu vực toà án, Hải Yến không khỏi choáng ngợp trước đám đông đã tụ tập từ sớm: người dân địa phương, phóng viên trong và ngoài nước, những gương mặt quen thuộc của tất cả những người đã đồng hành cùng cô suốt hành trình vừa qua. Bầu không khí vừa trang nghiêm vừa căng thẳng, như thể cả một cộng đồng đang cùng nhau nín thở chờ đợi thời khắc quan trọng này.

Ông Tám, ngồi trên xe lăn được con trai đẩy tới, là một trong những người đầu tiên Hải Yến nhìn thấy khi bước xuống xe. Ông giơ tay vẫy cô, nụ cười trên môi ông rạng rỡ dù gương mặt vẫn còn dấu vết của những vết thương chưa lành hẳn. Cô chạy tới, nắm lấy tay ông, không nói được gì nhiều ngoài một cái siết tay đầy xúc động.

Bà Út Phượng, bà Tuyết, ông Sơn cùng gia đình, bà Hồng, ông Bảy Đúng — tất cả đều có mặt, đứng thành một nhóm nhỏ gần lối vào toà án, như một bức tường thành của lòng can đảm và sự đoàn kết. Hải Yến đi qua từng người, trao mỗi người một cái ôm hoặc một cái nắm tay, cảm nhận sâu sắc sức mạnh tập thể đang bao bọc lấy cô trong khoảnh khắc quan trọng này.

Minh Khang, đứng cùng đội ngũ phóng viên, giơ máy ảnh lên ghi lại khoảnh khắc, nhưng khi thấy ánh mắt Hải Yến, anh hạ máy xuống, chỉ gật đầu và mỉm cười động viên, một cử chỉ kín đáo nhưng đầy ý nghĩa giữa hai người đã cùng nhau trải qua biết bao thử thách.

Elena, người quan sát viên quốc tế, đứng ở một vị trí trung lập gần lối vào, ghi chép cẩn thận vào một cuốn sổ tay riêng, chuẩn bị cho vai trò giám sát độc lập của mình trong suốt quá trình xét xử.

Khi thời gian mở cửa toà án tới gần, đám đông bắt đầu di chuyển vào bên trong theo hướng dẫn của lực lượng an ninh. Hải Yến, cùng với bà Sáu và Kiên, được dẫn vào khu vực dành riêng cho các bên liên quan trực tiếp tới vụ án, ngồi ở hàng ghế đầu, đối diện với bục xử án còn đang trống.

Cô nhìn sang phía đối diện, nơi khu vực dành cho bị cáo và luật sư bào chữa đang dần được lấp đầy. Ông Bảo, khi được dẫn vào, mặc một bộ vest tối màu, gương mặt ông tái nhợt, hoàn toàn khác hẳn với hình ảnh tự tin, quyền lực mà công chúng từng biết tới. Ánh mắt hai người chạm nhau trong một khoảnh khắc ngắn ngủi, không có sự thù hận hay khinh miệt từ phía Hải Yến, chỉ có một sự bình thản pha lẫn quyết tâm của người đã sẵn sàng đối mặt với sự thật, dù nó có phức tạp và đau đớn tới đâu.

Đúng chín giờ sáng, tiếng chuông vang lên, báo hiệu phiên toà chính thức bắt đầu. Chủ toạ phiên toà, một vị thẩm phán đã ngoài năm mươi với gương mặt nghiêm nghị, bước vào phòng xử án, và cả căn phòng đứng dậy trong im lặng tuyệt đối, đánh dấu thời khắc mà Hải Yến đã chờ đợi và chuẩn bị suốt gần ba tháng ròng rã, kể từ ngày cô đặt chân trở lại vùng đất mang tên cha mình từng gắn bó cả cuộc đời.

Vị thẩm phán chủ toạ đọc phần khai mạc, tuyên bố lý do phiên toà, danh sách các bị cáo và tội danh bị truy tố: ông Đặng Quốc Bảo cùng bảy đồng phạm khác, bị xét xử về các tội danh gian lận thương mại có tổ chức, cản trở công lý, giam giữ người trái phép, và tổ chức đưa người ra nước ngoài trái phép. Giọng ông vang lên rõ ràng, trang nghiêm trong không gian tĩnh lặng của phòng xử án.

Đại diện Viện Kiểm sát đứng dậy, trình bày cáo trạng chi tiết, tóm tắt lại toàn bộ diễn biến vụ án từ mười năm trước cho tới hiện tại — từ sự sụp đổ của hợp tác xã Kênh Ba, qua quá trình thu gom đất đai có tổ chức, cho tới việc phát hiện đường dây buôn người và mạng lưới tài chính phức tạp liên quan tới Tập đoàn Miền Duyên Hải. Mỗi lời trình bày, dựa trên những bằng chứng mà Hải Yến và tất cả những người đồng hành đã dày công thu thập, vang lên như một bản cáo trạng không chỉ đối với các bị cáo, mà còn đối với cả một hệ thống bất công đã tồn tại quá lâu.

Hải Yến ngồi lặng nghe, tay cô nắm chặt lấy tay mẹ, cảm nhận từng lời nói như đang khắc sâu vào tâm trí cô, xác nhận từng bước của hành trình dài mà cô đã trải qua giờ đây được ghi nhận chính thức trước pháp luật, không còn là những nghi ngờ hay suy đoán cá nhân nữa, mà là sự thật được công nhận bởi cả một hệ thống tư pháp.

Khi đại diện Viện Kiểm sát kết thúc phần trình bày cáo trạng, luật sư bào chữa cho ông Bảo đứng dậy, bắt đầu phần phản biện đầu tiên, cố gắng xây dựng hình ảnh về một người đàn ông bị thao túng, bị đẩy vào tình thế không có lựa chọn khác. Hải Yến lắng nghe với sự bình tĩnh mà cô đã rèn luyện được suốt nhiều tuần chuẩn bị, không để những lời lẽ khéo léo ấy làm lung lay niềm tin của mình vào sự thật.

Phiên toà buổi sáng kết thúc với phần trình bày mở đầu từ cả hai phía, để lại một khoảng nghỉ trưa ngắn ngủi trước khi bước vào phần thẩm vấn nhân chứng, dự kiến sẽ bắt đầu ngay buổi chiều. Hải Yến, cùng với luật sư Hoàng, tranh thủ khoảng thời gian nghỉ để rà soát lại lần cuối những điểm quan trọng cần nhấn mạnh khi tới lượt các nhân chứng của họ được gọi lên.

“Buổi sáng diễn ra đúng như dự kiến,” luật sư Hoàng nhận định, giọng bà điềm tĩnh. “Không có bất ngờ nào từ phía bị cáo. Chúng ta cứ giữ vững chiến lược đã chuẩn bị, để cho bằng chứng và nhân chứng tự nói lên sự thật.”

Hải Yến gật đầu, dù trong lòng cô vẫn còn nguyên vẹn sự căng thẳng của buổi sáng đầu tiên, biết rằng, những giờ phút quan trọng nhất, khi các nhân chứng chính thức bước lên bục làm chứng, vẫn còn đang ở phía trước.

Trong giờ nghỉ trưa, cô tranh thủ ra ngoài hành lang toà án để gặp mẹ và những nhân chứng khác, kiểm tra tinh thần của từng người trước khi phiên xử tiếp tục. Bà Sáu, dù vẫn còn hồi hộp, đã lấy lại được sự bình tĩnh cần thiết sau buổi sáng căng thẳng.

“Mẹ ổn chứ?” Hải Yến hỏi, nắm lấy tay mẹ.

“Mẹ ổn,” bà Sáu đáp, gật đầu quả quyết. “Nghe họ trình bày cáo trạng, mẹ càng thấy quyết tâm hơn để nói ra sự thật của mình.”

Bà Tuyết, ngồi gần đó, cũng gật đầu đồng tình. “Tôi cũng vậy. Nghe toàn bộ câu chuyện được trình bày một cách hệ thống như vậy, tôi nhận ra, lời khai của mỗi chúng ta chỉ là một mảnh nhỏ trong một bức tranh lớn hơn nhiều. Điều đó khiến tôi thấy trách nhiệm của mình nặng nề hơn, nhưng cũng ý nghĩa hơn.”

Hải Yến mỉm cười, cảm động trước tinh thần kiên định của tất cả những người xung quanh cô. Cô dùng bữa trưa nhẹ cùng mọi người, cố gắng giữ cho không khí bớt căng thẳng bằng những câu chuyện nhỏ, những lời động viên nhẹ nhàng, chuẩn bị tinh thần tốt nhất có thể cho phiên xử buổi chiều.

Khi giờ nghỉ trưa kết thúc, mọi người lần lượt trở lại phòng xử án, sẵn sàng cho phần tiếp theo của phiên toà lịch sử này — phần thẩm vấn nhân chứng, nơi sự thật sẽ được kể lại trực tiếp từ chính những con người đã trải qua nó, không qua bất kỳ lớp trung gian hay diễn giải nào khác.

Hải Yến quay lại chỗ ngồi của mình, tim cô đập nhanh khi nghĩ tới việc chính mẹ cô sẽ là một trong những nhân chứng đầu tiên được gọi lên. Cô nhìn sang Kiên, người mỉm cười động viên, rồi nhìn về phía bục xử án nơi vị thẩm phán vừa trở lại vị trí, chuẩn bị tuyên bố tiếp tục phiên toà. Không khí trong phòng xử án căng thẳng hơn hẳn buổi sáng, khi mọi người đều hiểu, đây sẽ là phần quan trọng nhất, nơi những lời khai trực tiếp sẽ quyết định phần lớn kết quả cuối cùng của toàn bộ vụ án, một vụ án mà tất cả bọn họ đã dày công xây dựng suốt gần ba tháng đầy gian nan và hiểm nguy vừa qua, kể từ ngày đầu tiên Hải Yến đặt chân xuống bãi container cảng Năm Căn, mang theo một bí mật cô từng nghĩ mình có thể giữ kín mãi mãi, trước khi định mệnh đưa cô trở về đúng nơi cô cần phải trở lại, để hoàn thành một sứ mệnh mà cô đã mang theo suốt mười năm ròng rã.