Chương 47

Phòng họp lớn của Hội đồng Nhân dân tỉnh chật kín người vào buổi sáng diễn ra phiên chất vấn, đông hơn hẳn dự đoán ban đầu của cả nhóm. Ngoài các đại biểu chính thức, còn có sự hiện diện của một số phóng viên báo chí, trong đó có Minh Khang, cùng đại diện của vài tổ chức xã hội quan tâm tới vấn đề đất đai ven biển.

Hải Yến ngồi ở hàng ghế dành cho người liên quan, cùng với Kiên và luật sư Hoàng, tim cô đập nhanh hơn hẳn khi nhìn thấy phía bên kia hội trường, nơi hai luật sư đại diện cho Đại Dương ngồi cạnh một người đàn ông cô nhận ra ngay: ông Bảo, lần đầu tiên xuất hiện công khai trước một cơ quan dân cử kể từ khi vụ việc bùng nổ.

Bà Lan bắt đầu phần chất vấn của mình đúng giờ, giọng bà vang lên rõ ràng, mạch lạc trong không gian trang nghiêm của hội trường. Bà trình bày từng điểm một, dựa hoàn toàn trên bản tóm tắt mà Hải Yến và luật sư Hoàng đã dày công chuẩn bị: từ tình trạng thu gom đất giá rẻ bất thường sau sự sụp đổ của hợp tác xã Kênh Ba mười năm trước, tới những dấu hiệu gian lận trong kết quả xét nghiệm gần đây, và cả sự tồn tại của Dự án Cửa Biển với những công ty vệ tinh phức tạp đứng sau.

“Tôi đề nghị đại diện Tập đoàn Đại Dương giải trình rõ ràng về mối liên hệ giữa các sự kiện này,” bà Lan kết luận, giọng bà đanh thép. “Và tôi đề nghị Uỷ ban Nhân dân tỉnh xem xét tạm dừng mọi thủ tục phê duyệt liên quan tới Dự án Cửa Biển cho tới khi có kết luận điều tra chính thức.”

Một trong hai luật sư của Đại Dương đứng dậy, giọng ông điềm tĩnh, chuyên nghiệp. “Thưa bà đại biểu, thân chủ chúng tôi hoàn toàn tôn trọng quá trình điều tra đang diễn ra, và sẽ hợp tác đầy đủ với các cơ quan chức năng. Tuy nhiên, chúng tôi phản đối việc đưa ra những cáo buộc chưa có kết luận chính thức tại một diễn đàn công khai như thế này, điều này có thể gây tổn hại nghiêm trọng tới uy tín của một doanh nghiệp đang tạo công ăn việc làm cho hàng nghìn lao động địa phương.”

Cuộc tranh luận diễn ra căng thẳng suốt gần một giờ đồng hồ, với những lập luận qua lại giữa bà Lan và phía luật sư Đại Dương. Đến một thời điểm, chủ tọa phiên họp, có lẽ cảm nhận được sự bế tắc trong cuộc đối đáp mang tính pháp lý thuần tuý, quyết định mời trực tiếp người có liên quan phát biểu.

“Tôi đề nghị mời cô Đỗ Hải Yến, người đã trực tiếp thu thập phần lớn bằng chứng trong vụ việc này, có đôi lời trình bày trước hội đồng,” chủ tọa nói, ánh mắt ông hướng về phía Hải Yến.

Hải Yến đứng dậy, tim cô đập dồn dập, nhưng bước chân cô vẫn vững vàng khi tiến lên phía trước hội trường. Cô nhìn quanh, thấy ánh mắt của hàng trăm con người đang dõi theo mình — có sự tò mò, có sự nghi ngờ, nhưng cũng có cả sự ủng hộ từ những gương mặt quen thuộc: Kiên, luật sư Hoàng, Minh Khang, và cả bà Sáu đang ngồi lặng lẽ ở cuối hội trường, đôi mắt bà đầy tự hào lẫn lo lắng.

“Kính thưa hội đồng,” Hải Yến bắt đầu, giọng cô run nhẹ lúc đầu nhưng nhanh chóng lấy lại sự vững vàng. “Tôi là con gái của ông Đỗ Văn Tiến, nguyên chủ nhiệm hợp tác xã nuôi tôm Kênh Ba, người đã bị kết án mười năm trước trong một vụ án mà tôi tin rằng đã bị dàn dựng một phần bởi chính những người đang đứng phía bên kia hội trường này hôm nay.”

Một tiếng xì xào nhỏ lan khắp hội trường. Hải Yến hít một hơi sâu, tiếp tục trình bày, không né tránh bất kỳ điều gì, kể cả phần khó khăn nhất — sự thật về lô hàng nhỏ mà cha cô từng nhân nhượng nhiều năm trước khi vụ án lớn xảy ra.

“Tôi nói ra điều này,” cô nói, giọng cô vẫn giữ được sự bình tĩnh dù trong lòng đầy xúc động, “không phải để tự bào chữa hay tìm kiếm sự thương hại. Tôi nói ra vì tôi tin, sự thật, dù không hoàn hảo, dù phức tạp, vẫn luôn có giá trị hơn bất kỳ câu chuyện được chỉnh sửa nào. Cha tôi có sai lầm, nhưng ông cũng có đủ can đảm để đứng lên chống lại sai trái khi ông nhận ra nó, và ông đã phải trả giá bằng chính mạng sống của mình cho sự can đảm đó.”

Cả hội trường im lặng tuyệt đối, chỉ có giọng nói của Hải Yến vang lên, chậm rãi nhưng đầy sức nặng, kể lại toàn bộ hành trình cô đã đi qua suốt gần hai tháng, từ những nghi ngờ ban đầu cho tới những bằng chứng cụ thể, từ nỗi sợ hãi cá nhân cho tới quyết tâm đứng lên vì một cộng đồng lớn hơn nhiều so với chỉ riêng gia đình cô.

“Tôi không đứng đây hôm nay chỉ để nói về cha tôi,” cô tiếp tục, giọng cô vang xa hơn trong không gian tĩnh lặng của hội trường. “Tôi đứng đây để nói về cô Út Phượng, người đã giữ một cuốn sổ trong mười năm chỉ vì tin rằng sự thật xứng đáng được biết tới. Tôi nói về anh Kiên, người đã mất em trai trong một tai nạn mà tôi tin không hề đơn giản như hồ sơ chính thức ghi lại. Tôi nói về gia đình ông Tư Hạnh ở Quảng Ngãi, những người đã trải qua đúng những gì gia đình tôi từng trải qua, cách đây bảy năm, ở một vùng đất cách xa hàng trăm cây số, nhưng lại có cùng một kịch bản, cùng một mô hình, chỉ khác tên gọi.”

Cô đưa mắt nhìn thẳng về phía ông Bảo, người đang ngồi im lặng, gương mặt ông không còn giữ được vẻ điềm tĩnh quen thuộc nữa. “Tôi không tới đây để đòi hỏi sự trả thù. Tôi tới đây để đòi hỏi sự thật, và để hỏi một câu hỏi đơn giản: có bao nhiêu gia đình khác, ở bao nhiêu vùng đất khác trên khắp đất nước này, đã và đang phải trả giá cho cùng một mô hình lợi ích mà chúng ta đang nói tới ngày hôm nay?”

Câu hỏi ấy treo lơ lửng trong không khí hội trường một lúc lâu, không ai lên tiếng đáp lại ngay. Chủ tọa phiên họp, sau một khoảng lặng đầy trọng lượng, lên tiếng cảm ơn Hải Yến, rồi mời đại diện Đại Dương phản hồi.

Ông Bảo, thay vì để luật sư tiếp tục phát biểu thay mình, bất ngờ đứng dậy, xin phép được tự mình lên tiếng. Cả hội trường lặng đi trước hành động bất ngờ này. Ông đứng đó một lúc lâu, như đang cân nhắc từng lời sắp nói ra.

“Tôi không thể phủ nhận mọi cáo buộc,” ông nói, giọng ông run nhẹ, khác hẳn với hình ảnh tự tin mà công chúng vẫn quen thấy. “Nhưng tôi cũng muốn hội đồng hiểu, mọi quyết định tôi đưa ra trong suốt nhiều năm qua, dù có sai lầm, đều xuất phát từ một hoàn cảnh phức tạp hơn nhiều so với những gì có thể trình bày trong một buổi chất vấn ngắn ngủi như thế này.”

Lời phát biểu nửa vời ấy, vừa như một lời thừa nhận, vừa như một lời biện minh, khiến cả hội trường xôn xao. Chủ tọa, nhận thấy tình hình đã đủ căng thẳng, quyết định tạm dừng phiên chất vấn, chuyển toàn bộ nội dung sang một uỷ ban chuyên trách để tiếp tục xem xét, đồng thời chính thức thông qua đề nghị của bà Lan về việc tạm dừng các thủ tục phê duyệt liên quan tới Dự án Cửa Biển cho tới khi có kết luận điều tra rõ ràng.

Khi tiếng búa gõ xuống bàn chủ tọa, đánh dấu kết thúc phiên họp, cả hội trường bùng lên tiếng xì xào bàn tán không ngớt. Hải Yến đứng lặng một lúc ở vị trí phát biểu, cảm giác như toàn bộ sức lực trong người vừa được rút cạn sau những phút giây căng thẳng tột độ. Kiên là người đầu tiên chạy tới, ôm chầm lấy cô giữa đám đông đang dần giải tán.

“Chị làm được rồi,” anh nói, giọng anh nghẹn ngào vì xúc động. “Dự án bị tạm dừng, Yến à. Chị vừa cứu cả một vùng đất khỏi một thảm hoạ có thể đã xảy ra.”

Bà Sáu cũng chen tới, ôm lấy con gái, nước mắt bà không ngừng rơi. “Mẹ tự hào về con quá, Yến à. Ba con, nếu còn sống, chắc chắn cũng sẽ tự hào về con không kém.”

Luật sư Hoàng, dù giữ vẻ điềm tĩnh chuyên nghiệp thường thấy, cũng không giấu được nụ cười rạng rỡ trên môi. “Đây là một chiến thắng lớn, nhưng chúng ta cần nhớ, đây mới chỉ là bước khởi đầu. Uỷ ban chuyên trách sẽ mất thời gian để đưa ra kết luận cuối cùng, và phía bên kia chắc chắn sẽ không dễ dàng từ bỏ.”

Minh Khang, len lỏi qua đám đông phóng viên đang vây quanh xin phỏng vấn Hải Yến, chỉ kịp nháy mắt với cô từ xa, ra hiệu anh sẽ liên lạc sau để bàn về bài viết tiếp theo, một bài viết chắc chắn sẽ mang tên phiên chất vấn lịch sử vừa diễn ra.

Giữa tất cả sự hỗn loạn đầy xúc động ấy, Hải Yến nhìn về phía ông Bảo, thấy ông đang được hai luật sư hộ tống rời khỏi hội trường qua một lối đi riêng, tránh né mọi ống kính và câu hỏi. Trong khoảnh khắc ánh mắt hai người chạm nhau từ xa, cô không thấy sự thù hận hay cay cú trong mắt ông, mà chỉ thấy một sự mệt mỏi sâu sắc, gần như nhẹ nhõm, của một người đã mang theo một gánh nặng bí mật quá lâu, giờ đây cuối cùng cũng phải bắt đầu đối diện với nó, dù muộn màng hơn nhiều so với những gì lẽ ra ông nên làm từ mười năm trước.