Chương 7

Theo đúng quy trình audit, Hải Yến phải nộp báo cáo sơ bộ về kết quả xét nghiệm độc lập trong vòng hai mươi tư giờ kể từ khi nhận được, bất kể kết quả đó thuận lợi hay bất lợi cho bên bị kiểm tra. Cô ngồi trước laptop trong phòng trọ suốt buổi sáng, soạn đi soạn lại từng câu chữ, ý thức rõ ràng rằng đây là văn bản đầu tiên có thể khiến toàn bộ vụ việc chính thức được đưa vào tầm ngắm của cơ quan chức năng, thay vì chỉ nằm trong những ghi chép riêng của cô.

Cô trình bày sự thật một cách khách quan nhất có thể: ba mẫu độc lập cho kết quả chloramphenicol vượt ngưỡng, chênh lệch đáng kể so với phiếu kết quả chính thức công ty đã nộp, đề nghị mở rộng kiểm tra sang các lô hàng khác cùng nguồn gốc vùng nuôi. Cô không nhắc tới mã KB-07, không nhắc tới cuốn sổ bìa da nâu, không nhắc tới bất cứ điều gì liên quan tới quá khứ cá nhân. Đó là ranh giới cô tự đặt ra cho chính mình: những gì thuộc về công việc sẽ đi theo đúng kênh chính thức, những gì thuộc về gia đình sẽ do chính cô tự tìm hiểu, tách bạch rõ ràng để không ai có thể cáo buộc cô thiếu khách quan.

Báo cáo được gửi đi lúc mười giờ sáng. Chưa đầy ba tiếng sau, điện thoại cô nhận được cuộc gọi từ số của bà Hồng, trưởng phòng chất lượng Đại Dương, giọng gấp gáp hơn hẳn lần gặp trước.

“Chị Yến, bên tôi vừa nhận được thông báo về kết quả audit của chị. Anh Bảo muốn mời chị dùng bữa tối nay để trao đổi trực tiếp, tránh hiểu lầm không đáng có trước khi mọi việc đi xa hơn.”

“Tôi e là không phù hợp,” Hải Yến đáp, giữ giọng chuyên nghiệp. “Quy trình audit không cho phép gặp gỡ riêng tư với đại diện doanh nghiệp đang bị kiểm tra ngoài các buổi làm việc chính thức.”

“Đây không phải gặp riêng để thương lượng gì cả,” bà Hồng vội giải thích. “Anh Bảo chỉ muốn hiểu rõ căn cứ kỹ thuật của kết quả chị đưa ra, để công ty có phương án xử lý phù hợp, tránh ảnh hưởng tới hàng trăm hộ nuôi đang phụ thuộc vào các đơn hàng xuất khẩu này. Sẽ có đại diện pháp chế của công ty cùng tham dự, hoàn toàn công khai minh bạch.”

Hải Yến cân nhắc trong vài giây. Về nguyên tắc, cô có thể từ chối thẳng thừng, và có lẽ đó mới là lựa chọn an toàn nhất cho tính khách quan của báo cáo. Nhưng cô cũng hiểu rằng, một khi từ chối mọi tiếp xúc, cô sẽ mất đi cơ hội quan sát trực tiếp phản ứng của ông Bảo trước áp lực đầu tiên, và biết đâu, cơ hội tiếp cận gần hơn với cuốn sổ bìa da nâu vẫn luôn ở bên ông ta.

“Tôi sẽ tham dự, nhưng tôi cần có văn bản xác nhận buổi gặp này thuộc phạm vi làm việc chính thức, không phải gặp gỡ riêng tư,” cô nói. “Và tôi sẽ báo cáo lại nội dung buổi gặp cho cấp trên của tôi ngay sau đó.”

“Được, chúng tôi sẽ gửi thư mời chính thức qua email,” bà Hồng đáp, giọng nhẹ nhõm hẳn.

Chiều hôm đó, trước khi tới nhà hàng nơi buổi gặp diễn ra, Hải Yến tranh thủ ghé qua văn phòng tạm của Kiên tại cảng, mang theo những trang chụp lại từ cuốn sổ của cha để nhờ anh xem qua, hy vọng kinh nghiệm nhiều năm làm việc với chứng từ hàng hoá của anh có thể giúp cô giải mã phần nào những ký hiệu bí ẩn.

Kiên xem qua từng bức ảnh, dừng lại lâu ở trang có những dãy số kỳ lạ. “Mấy dãy số này có dạng giống mã lô nội bộ chị ạ, kiểu công ty nào cũng có một hệ thống mã riêng để theo dõi hàng hoá qua từng khâu, từ vùng nuôi tới nhà máy tới cảng. Nhưng mã này không theo chuẩn chung của ngành, chắc là mã riêng của hợp tác xã Kênh Ba thời đó.”

“Có cách nào đối chiếu được không?”

“Nếu công ty vẫn giữ hệ thống sổ sách cũ khi tiếp quản, có thể vẫn còn dấu vết trong kho lưu trữ nội bộ của họ. Nhưng chuyện đó khó, vì không ai ngoài nhân viên công ty được tiếp cận kho đó.” Kiên trả lại xấp ảnh cho cô, ánh mắt anh có chút lo lắng. “Chị chuẩn bị đi ăn tối với ông Bảo thật à?”

“Ừ. Tôi nghĩ đây là cơ hội để quan sát ông ta phản ứng thế nào trước áp lực.”

“Cẩn thận đó,” Kiên nói, giọng nghiêm túc hẳn. “Người như ông Bảo không mời ai ăn tối chỉ để giải thích số liệu kỹ thuật đâu.”

Nhà hàng nơi buổi gặp diễn ra nằm trên tầng thượng một khách sạn nhỏ trong thị trấn, có tầm nhìn ra phía cửa sông. Khi Hải Yến tới, ông Bảo đã ngồi sẵn ở bàn, chỉ có thêm một luật sư trẻ của công ty ngồi cạnh, không có bà Hồng như cô dự đoán.

“Cảm ơn chị đã nhận lời,” ông Bảo nói, ra hiệu cho cô ngồi xuống. “Tôi biết chị coi trọng nguyên tắc, nên tôi tôn trọng, không ép chị điều gì cả. Chỉ là tôi muốn hiểu, kết quả xét nghiệm của chị dựa trên mẫu lấy ở đâu, thời điểm nào, để bên tôi có cơ sở đối chiếu.”

Hải Yến trình bày lại quy trình lấy mẫu một cách chính xác, không thêm không bớt, đúng như những gì đã ghi trong báo cáo chính thức. Ông Bảo lắng nghe chăm chú, thỉnh thoảng gật đầu, đôi lúc trao đổi ngắn gọn với luật sư bên cạnh bằng những câu không đầu không cuối mà Hải Yến không nghe rõ.

“Tôi tin chị làm đúng quy trình,” cuối cùng ông nói, giọng chậm rãi. “Vấn đề là, nếu kết quả này được công bố chính thức, không chỉ công ty tôi chịu thiệt hại. Sáu trăm hộ nuôi liên kết với chúng tôi sẽ mất đầu ra, nhiều gia đình sẽ lâm vào cảnh giống như những gì đã xảy ra mười năm trước, khi hàng loạt hợp tác xã nhỏ lẻ sụp đổ vì một vài lô hàng có vấn đề.”

Câu nói ấy, nhắc tới đúng mốc thời gian mười năm trước, khiến Hải Yến khẽ siết chặt tay dưới gầm bàn, nhưng gương mặt cô không đổi. “Tôi hiểu mối lo của anh. Nhưng công việc của tôi là báo cáo sự thật, không phải cân nhắc hậu quả kinh tế.”

“Tôi không yêu cầu chị bóp méo sự thật,” ông Bảo nói, ánh mắt ông nhìn thẳng vào cô, không còn vẻ niềm nở như những lần gặp trước. “Tôi chỉ muốn chị hiểu, đôi khi sự thật có nhiều lớp, và một kiểm định viên giỏi không chỉ nhìn vào con số, mà còn phải hiểu bối cảnh phía sau con số đó.”

“Tôi đang cố hiểu bối cảnh, anh Bảo ạ,” Hải Yến đáp, cố ý nhấn nhá từng chữ. “Càng lúc tôi càng thấy bối cảnh này phức tạp hơn tôi nghĩ ban đầu.”

Có một khoảnh khắc rất ngắn, gần như không thể nhận ra nếu không chăm chú quan sát, khi ánh mắt ông Bảo thoáng sững lại trước câu trả lời ấy. Ông nhấp một ngụm rượu, đặt ly xuống bàn cẩn thận hơn mức cần thiết, rồi chuyển chủ đề sang những thứ chung chung hơn: tình hình xuất khẩu tôm của cả vùng, những khó khăn ngành thuỷ sản đang đối mặt trước các rào cản kỹ thuật ngày càng khắt khe từ thị trường quốc tế.

Người luật sư trẻ ngồi cạnh ông Bảo hầu như không nói gì suốt bữa, chỉ thỉnh thoảng ghi chép vào một cuốn sổ nhỏ, ánh mắt quan sát cả hai người đối thoại như đang cân đo từng câu chữ có thể trở thành vấn đề pháp lý sau này. Một lần, khi ông Bảo nhắc tới việc “sáu trăm hộ nuôi sẽ chịu thiệt”, người luật sư khẽ đằng hắng, như một tín hiệu ngầm nhắc ông chủ tịch đừng nói quá đà. Ông Bảo dừng lại đúng một nhịp, rồi chuyển giọng nhẹ nhàng hơn, khéo léo lái câu chuyện sang hướng khác. Hải Yến ghi nhận chi tiết ấy vào trí nhớ: ông Bảo, dù quyền lực, vẫn phải dè chừng lời nói của chính mình trước mặt người phụ trách rủi ro pháp lý cho công ty — nghĩa là đâu đó, ông cũng lo sợ để lộ điều gì đó nếu nói quá nhiều.

Suốt phần còn lại của bữa tối, Hải Yến giữ thái độ đúng mực nhưng không lơi lỏng cảnh giác. Cô nhận ra ông Bảo, dù cố giữ phong thái điềm tĩnh, đã hỏi thăm cô ít nhất ba lần về việc cô làm nghề này bao lâu, từng làm việc ở những công ty nào trước đây, quê quán ở đâu — những câu hỏi tưởng như xã giao nhưng thực chất đang cố dò tìm một điều gì đó về danh tính thật của cô.

Cô trả lời bằng những thông tin đã chuẩn bị sẵn từ trước, một lý lịch nghề nghiệp chân thực nhưng lược bỏ đi mọi chi tiết có thể dẫn về Kênh Ba. Đến cuối bữa, khi cô đứng dậy cáo từ, ông Bảo tiễn cô ra tận cửa thang máy, nhắc lại gần như nguyên văn câu nói ông đã nói ở trụ sở công ty hai ngày trước.

“Chị Yến, tôi mong chúng ta tìm được tiếng nói chung. Vùng đất này đã trải qua đủ những mất mát rồi, không cần thêm một cuộc xáo trộn nào nữa.”

Trên đường về nhà trọ, Hải Yến lái xe chậm hơn thường lệ, đầu óc quay cuồng với những gì vừa nghe. Câu nói của ông Bảo có thể chỉ là một lời khuyên chân thành của một người từng chứng kiến những đổ vỡ trong quá khứ, cũng có thể là một lời cảnh báo được gói ghém khéo léo. Nhưng điều khiến cô bận tâm nhất không phải là câu nói đó, mà là ánh mắt sững lại của ông khi cô nói câu “bối cảnh này phức tạp hơn tôi nghĩ” — một phản ứng quá nhỏ để là bằng chứng, nhưng đủ lớn để cô tin rằng mình đang đi đúng hướng.