Chương 3

Cuộc gọi từ cấp trên không kéo dài quá hai phút, nhưng đủ để xáo trộn toàn bộ lịch trình Hải Yến đã sắp xếp trong đầu. Ông Trưởng phòng Audit thông báo rằng phía Đại Dương, qua chính chủ tịch Đặng Quốc Bảo, đã chủ động đề nghị tổ chức buổi họp mở audit ngay chiều hôm đó thay vì để ba ngày sau như lịch cũ, với lý do “muốn phối hợp minh bạch, nhanh chóng lấy lại uy tín cho lô hàng bị trả về”. Ông Trưởng phòng có vẻ hài lòng vì sự hợp tác chủ động hiếm thấy này. Hải Yến chỉ thấy một câu hỏi lởn vởn trong đầu: một công ty vừa bị cô âm thầm lấy mẫu độc lập buổi sáng lại sốt sắng muốn gặp cô ngay buổi chiều, vì lý do gì.

Trụ sở điều hành của Đại Dương nằm trên một khu đất cao ráo cách cảng chừng năm cây số, toà nhà ba tầng ốp kính xanh nổi bật giữa những dãy nhà xưởng thấp lè tè xung quanh. Sảnh chờ treo đầy ảnh chụp các đợt trao giải, bằng khen “Doanh nghiệp tiêu biểu vùng Đồng bằng sông Cửu Long”, và một tấm ảnh lớn ông Bảo bắt tay lãnh đạo tỉnh trong lễ khởi công mở rộng nhà máy.

Hải Yến được dẫn lên phòng họp tầng hai, nơi đã có sẵn năm người ngồi chờ: một phó tổng phụ trách sản xuất, một trưởng phòng chất lượng, hai nhân viên pháp chế, và chính ông Đặng Quốc Bảo ngồi ở đầu bàn, không còn bộ dạng người chủ tịch tình cờ ghé cảng buổi sáng mà là một người điều hành cuộc họp bằng phong thái đã luyện tập kỹ càng.

“Chị Yến, mời ngồi.” Ông Bảo đứng dậy, tự tay kéo ghế mời cô, một cử chỉ khiến hai nhân viên pháp chế trao nhau ánh mắt ngạc nhiên. “Tôi nghĩ mình nên gặp trực tiếp để hiểu rõ vướng mắc, tránh mất thời gian qua lại giấy tờ.”

“Cảm ơn anh.” Hải Yến ngồi xuống, mở laptop, giữ giọng công việc thuần tuý. “Tôi đã lấy ba mẫu độc lập từ container DH-0417 sáng nay, sẽ gửi phòng thí nghiệm trung tâm phân tích trong năm ngày tới. Song song đó, tôi cần rà lại toàn bộ hồ sơ truy xuất nguồn gốc của lô hàng, bao gồm các vùng nuôi cung cấp nguyên liệu.”

“Chị cứ yêu cầu, bên tôi sẽ cung cấp đầy đủ.” Ông Bảo ra hiệu cho trưởng phòng chất lượng, một người phụ nữ tên Hồng, đẩy một tập hồ sơ dày về phía Hải Yến. “Đại Dương hiện liên kết với hơn sáu trăm hộ nuôi trong vùng, chia thành nhiều cụm mã vùng. Việc một vài lô có sai lệch nhỏ trong khâu ghi chép nội bộ, chúng tôi không phủ nhận, nhưng tuyệt đối không có chuyện cố ý sử dụng chất cấm.”

“Tôi chưa kết luận điều gì, anh Bảo. Tôi chỉ đang thu thập dữ liệu.” Hải Yến lật nhanh tập hồ sơ, mắt dừng lại ở một bản đồ vùng nuôi in màu, chia thành hàng chục ô nhỏ đánh số. Cô tìm mã KB-07, nhưng ô ấy trên bản đồ chính thức lại không tồn tại; thay vào đó, khu vực tương ứng với toạ độ gần giống được ghi là “Cụm 12 – Khu tái cơ cấu”.

“Sao trên bản đồ này không thấy mã KB-07 mà sáng nay tôi thấy ghi trong chứng từ vùng nuôi của lô hàng?” cô hỏi, đẩy tờ giấy về phía bà Hồng.

Một khoảng lặng rất ngắn trôi qua trước khi bà Hồng lên tiếng, giọng đã chuẩn bị sẵn. “Đó là mã cũ từ thời trước sáp nhập, chị Yến ạ. Khi công ty tiếp quản các vùng nuôi từ những hợp tác xã cũ giải thể, một số sổ sách vẫn còn dùng mã cũ trong nội bộ vì thói quen của công nhân lâu năm, chưa đồng bộ hết vào hệ thống mới.”

“Hợp tác xã cũ nào?” Hải Yến hỏi, cố giữ giọng không đổi.

“Vài hợp tác xã nhỏ lẻ giải thể cách đây cả chục năm rồi, chị không cần bận tâm chi tiết.” Ông Bảo xen vào, giọng vẫn nhẹ nhàng nhưng đã có một sợi căng nhất định. “Chuyện quan trọng bây giờ là kết quả mẫu chị lấy sáng nay. Nếu phát hiện dư lượng vượt ngưỡng thật, chúng tôi sẽ truy đến tận hộ nuôi, xử lý nghiêm, không bao che.”

Người phó tổng phụ trách sản xuất, một người đàn ông tầm tuổi ông Bảo nhưng ít nói hơn hẳn, lên tiếng xen vào, giọng có phần sốt ruột. “Chị Yến, tôi chỉ muốn nói thêm, nếu audit kéo dài quá một tuần, chúng tôi sẽ lỡ mất chuyến tàu kế tiếp sang châu Âu, ảnh hưởng dây chuyền tới cả lịch thu mua của mấy trăm hộ nuôi đang chờ tiền. Không phải tôi giục chị làm ẩu, chỉ là muốn chị hiểu áp lực thời gian bên chúng tôi đang gánh.”

“Tôi hiểu áp lực đó,” Hải Yến đáp, không để lộ cảm xúc. “Nhưng tôi không thể rút ngắn quy trình kiểm tra chỉ vì lịch tàu. Nếu công ty muốn đẩy nhanh, cách duy nhất là hợp tác cung cấp đầy đủ, chính xác mọi hồ sơ tôi yêu cầu, không để tôi phải quay lại hỏi thêm nhiều lần.”

Một trong hai nhân viên pháp chế, người trẻ hơn, khẽ ho một tiếng, liếc nhìn ông Bảo như dò ý trước khi nói thêm. “Về mặt pháp lý, chúng tôi xin lưu ý là mọi kết luận audit đưa ra cần dựa trên bằng chứng xác thực, có thể kiểm chứng lại nếu cần. Chúng tôi sẵn sàng phối hợp, nhưng cũng mong phía Trung tâm Chứng nhận cân nhắc kỹ trước khi đưa ra bất kỳ công bố nào có thể ảnh hưởng tới uy tín doanh nghiệp.”

“Đó luôn là nguyên tắc làm việc của tôi,” Hải Yến đáp gọn, không để câu nói mang hàm ý cảnh cáo ấy khiến mình dao động. Cô quay lại tập hồ sơ, tiếp tục dò từng trang, ghi chú lại câu trả lời của bà Hồng gần như nguyên văn vào sổ tay công việc, không phải vì tin, mà vì cô muốn giữ lại chính xác từng chữ để đối chiếu sau này. Trong lúc cúi xuống ghi, ánh mắt cô vô tình lướt qua mặt bàn của ông Bảo, nơi đặt một cuốn sổ bìa da nâu đã sờn góc, khác hẳn với những tập hồ sơ bìa nhựa mới cứng còn lại trong phòng.

Cô nhận ra kiểu bìa sổ ấy. Không phải vì nó đặc biệt, mà vì hợp tác xã Kênh Ba ngày xưa từng đặt in hàng loạt cuốn sổ tay giống hệt như vậy để phát cho các tổ trưởng vùng nuôi ghi chép sản lượng — bìa da giả màu nâu, góc dưới bên phải dập nổi một con sóng nhỏ, biểu tượng cũ của hợp tác xã trước khi nó bị xoá tên khỏi mọi giấy tờ. Cha cô cũng từng có một cuốn y hệt.

“Anh Bảo dùng sổ tay kiểu cũ ghê,” cô buột miệng, cố giữ giọng như một câu bâng quơ. “Ít thấy ai giờ còn dùng loại bìa da này.”

Ông Bảo khẽ liếc xuống cuốn sổ, rồi đưa tay kéo nó lại gần mình hơn một chút, cử chỉ nhỏ nhưng không lọt khỏi mắt Hải Yến. “Thói quen cũ thôi. Tôi giữ vài cuốn sổ từ thời mới vào nghề, viết tay dễ nhớ hơn gõ máy.”

“Anh vào nghề từ khi nào?” cô hỏi tiếp, vẫn giữ vẻ tò mò xã giao.

“Cũng ngót nghét hai mươi năm rồi.” Ông Bảo mỉm cười, nhưng nụ cười lần này không giống nụ cười ở bãi cảng buổi sáng. Nó ngắn hơn, và ánh mắt ông không rời khỏi mặt Hải Yến một cách rõ rệt hơn bình thường, như đang cố đọc xem câu hỏi ấy có ẩn ý gì không. “Chị hỏi kỹ vậy, chắc quen làm audit ở nhiều công ty lâu năm.”

“Thói quen nghề nghiệp thôi, anh.” Cô đáp, khép nhẹ cuốn sổ tay công việc của mình lại, như thể muốn kết thúc chủ đề đó ở đây.

Cuộc họp tiếp tục thêm nửa giờ nữa, xoay quanh các mốc thời gian phản hồi kết quả xét nghiệm và những cam kết hợp tác chung chung mà Hải Yến đã nghe qua ở không ít doanh nghiệp khác. Nhưng suốt nửa giờ ấy, tâm trí cô cứ quay lại cuốn sổ bìa da nâu, giờ đã bị đẩy sát vào góc bàn, gần như khuất sau chồng tài liệu khác.

Khi buổi họp kết thúc, ông Bảo đích thân tiễn cô ra tới thang máy, điều mà theo lời thì thầm của một nhân viên lễ tân trẻ khi Hải Yến đi ngang qua sảnh, ông hiếm khi làm với bất kỳ đoàn kiểm tra nào trước đây.

“Chị Yến này,” ông nói khi cửa thang máy sắp khép, giọng đột nhiên hạ thấp hơn, chỉ đủ hai người nghe. “Vùng đất này nhỏ lắm. Đôi khi người ta tưởng mình đang tìm một sự thật mới, nhưng thật ra chỉ đang lật lại chuyện cũ theo một cách khác. Chị cứ làm việc, nhưng nhớ giữ cho mình một đường lui.”

Cửa thang máy khép lại trước khi Hải Yến kịp hỏi ông muốn nói gì. Cô đứng trong khoang thang máy trống, nhìn mình phản chiếu mờ nhạt trên lớp thép không gỉ, câu nói ấy vang lại trong đầu như một lời cảnh báo được gói trong vỏ bọc của một lời khuyên tử tế.

Ra tới bãi xe, cô ngồi vào ghế lái, không nổ máy ngay mà lấy sổ tay ra, ghi lại toàn bộ những gì vừa xảy ra trong khi trí nhớ còn tươi mới: mã KB-07 bị phủ nhận bằng lời giải thích không nhất quán, cuốn sổ bìa da nâu có dập nổi biểu tượng con sóng cũ, và câu nói cuối cùng của ông Bảo trước khi cửa thang máy khép lại.

Cô cũng ghi thêm một dòng cuối, gạch chân hai lần: cần tìm cách xác minh xem cuốn sổ ấy có thật sự là sổ cũ của hợp tác xã Kênh Ba hay không, và nếu đúng, vì sao nó lại nằm trên bàn làm việc của người đứng đầu công ty đã tiếp quản toàn bộ tài sản của hợp tác xã ấy sau khi nó sụp đổ.

Điện thoại trên táp lô sáng lên một thông báo mới. Không phải tin nhắn, mà là email từ phòng thí nghiệm trung tâm, xác nhận đã nhận được ba mẫu cô gửi sáng nay và sẽ có kết quả sơ bộ trong bốn mươi tám giờ thay vì năm ngày như thông lệ, do đây là mẫu liên quan tới khiếu nại từ đối tác nước ngoài, thuộc diện ưu tiên xử lý nhanh.

Bốn mươi tám giờ. Hải Yến nhìn dòng chữ ấy, cảm giác vừa nhẹ nhõm vừa bất an xen lẫn nhau. Nếu kết quả cho thấy dư lượng kháng sinh thực sự vượt ngưỡng, khác với những gì công ty đã khai báo, cô sẽ có trong tay bằng chứng đầu tiên cho thấy có điều gì đó không ổn trong toàn bộ chuỗi cung ứng của Đại Dương. Nhưng cô cũng hiểu, một khi kết quả ấy được công bố, sẽ không còn đường lui nào giống như lời ông Bảo vừa nhắc, không phải chỉ cho công ty ông, mà có thể cho chính cô.