Chương 9 — Người Vẽ Bùa Giữ Làng

Người Xuống Núi

Tin tức về đêm yêu thú tấn công thôn Tùng Lĩnh lan tới trấn Lam Thủy chỉ trong hai ngày, mang theo bởi những người dân hoảng loạn chạy tới cầu cứu quan phủ và mua thêm vật liệu gia cố nhà cửa. Nhưng điều khiến câu chuyện lan xa hơn, nhanh hơn bất cứ ai trong làng có thể tưởng tượng, không phải là chuyện con yêu thú, mà là chuyện về một đứa trẻ mười ba tuổi đã vẽ bùa cứu người bằng tay không, ngay giữa cơn hỗn loạn.

"Chuyện đó không có thật đâu," nhiều người ở trấn Lam Thủy ban đầu không tin, cho rằng đó chỉ là lời đồn thổi phóng đại của những người dân quê hoảng sợ. Nhưng khi càng nhiều người từ thôn Tùng Lĩnh xác nhận, khi cả những vết tích còn sót lại ở cổng làng — một vòng tròn cháy sém kỳ lạ in trên nền đất, không giống bất cứ dấu vết nào người ta từng thấy từ trấn phù thông thường — được vài thương nhân qua lại tận mắt chứng kiến, câu chuyện bắt đầu được xem xét nghiêm túc hơn.

Và rồi, năm ngày sau đêm định mệnh ấy, một người cưỡi ngựa đơn độc xuất hiện ở đầu thôn Tùng Lĩnh, khoác trên mình bộ áo xám tro giản dị nhưng may bằng thứ vải mịn màng khác hẳn vải thô của dân làng, trên vai đeo một ống đựng bút dài, chạm khắc những họa tiết mây cuộn tinh xảo.

*

"Ta là Tạ Vân Khê, trưởng lão Tông Vân Các," người phụ nữ trung niên giới thiệu ngắn gọn khi Lý trưởng Đoài cùng vài người lớn tuổi trong làng ra đón ở cổng, giọng bà điềm đạm nhưng có một uy nghiêm khó tả toát ra từ dáng đứng, từ ánh mắt sắc bén quét qua cảnh cổng làng còn ngổn ngang dấu vết sửa chữa vội vàng. "Ta nhận được tin báo về một sự việc xảy ra ở đây. Cho ta gặp người đã ra tay đêm đó."

Cả làng xôn xao, chưa ai từng thấy một người của Tông Vân Các thật sự bằng xương bằng thịt trước mặt, ngoại trừ vài cụ già còn nhớ mang máng lần ghé thăm hơn hai mươi năm trước.

Diệp Sương được gọi ra, tay nắm chặt tay bà Chín Lài, bước những bước chân run rẩy tới trước mặt vị trưởng lão. Nó cúi đầu, không biết phải xưng hô ra sao, chỉ lí nhí: "Cháu... cháu tên Diệp Sương ạ."

Tạ Vân Khê nhìn nó từ đầu tới chân, ánh mắt không hề có vẻ coi thường như Diệp Sương đã lo sợ, mà ngược lại, có phần dò xét cẩn trọng, gần như tôn trọng.

"Con chính là người đã vẽ bùa đêm đó?" bà hỏi.

"Dạ... cháu không chắc mình vẽ đúng cách," Diệp Sương đáp, giọng vẫn còn run. "Cháu chỉ dùng tay không, chấm vào vũng mực đổ trên đất, không có bút, không nhớ rõ mình vẽ hình gì."

Tạ Vân Khê im lặng một lúc, rồi ra hiệu cho một trong hai đệ tử đi theo bà mang tới một tấm vải lớn cùng vài lọ mực khác nhau. "Vậy hãy vẽ lại cho ta xem, bất cứ thứ gì con muốn, theo bất cứ cách nào con thấy tự nhiên nhất."

*

Buổi thẩm tra kéo dài suốt cả buổi chiều tới tận đêm khuya. Tạ Vân Khê không chỉ yêu cầu Diệp Sương vẽ lại lá bùa cứu người hôm đó, mà còn đưa ra hàng loạt tình huống giả định khác nhau — từ đơn giản như dỗ giấc ngủ cho tới phức tạp như trấn áp một sinh vật hung dữ — quan sát kỹ lưỡng từng nét bút, từng cách Diệp Sương pha trộn linh mặc chính thống bà mang theo với những nguyên liệu tự chế quen thuộc mà con bé vẫn dùng.

"Con học vẽ từ ai?" bà hỏi, sau khi xem qua hơn chục lá bùa thử nghiệm.

"Từ ông Tám Mực ạ," Diệp Sương đáp, chỉ về phía ông đang đứng lo lắng ở rìa đám đông theo dõi. "Ông ấy làm giấy, mài mực cho cả làng, tự học được ít nhiều linh phù hồi trẻ khi đi buôn dạo."

"Con còn nhớ những nét con vẽ khi trấn áp con yêu thú không?" Tạ Vân Khê hỏi tiếp, chỉ vào một trong những lá bùa Diệp Sương vừa vẽ lại theo trí nhớ. "Ta thấy có phần giống trấn phù chính thống, nhưng lại thiếu đi hai đường viền ngoài mà bất cứ đệ tử nào của tông môn cũng được dạy phải có."

"Cháu không cố ý bỏ đi phần đó ạ," Diệp Sương đáp, có phần lo lắng mình đã làm sai. "Cháu chỉ vẽ theo cái... cái cảm giác đúng trong đầu cháu lúc đó."

"Đừng lo lắng," Tạ Vân Khê nói, giọng bất ngờ dịu lại. "Ta không trách con. Ta chỉ đang cố hiểu. Hai đường viền ấy, trong lối vẽ chính thống, dùng để khóa chặt sức mạnh của bùa lại một chỗ, ngăn nó lan rộng ra ngoài ý muốn người vẽ. Con bỏ nó đi — có lẽ không cố ý — nên bùa của con lan rộng thành một vòng tròn bảo vệ, thay vì chỉ tác động lên một điểm duy nhất như trấn phù thông thường vẫn làm."

Bà ngừng lại, ánh mắt sâu thẳm nhìn Diệp Sương như đang cố giải mã một câu đố phức tạp. "Đó không phải là sai. Đó là một cách tiếp cận khác, một cách tiếp cận ta chưa từng thấy ở bất cứ đệ tử nào ta từng thẩm định trong hơn hai mươi năm làm công việc này."

Tạ Vân Khê quay sang nhìn ông Tám Mực, ánh mắt bà thoáng chút ngạc nhiên rồi chuyển sang một vẻ gì đó gần như áy náy. Bà bước tới, chắp tay hành lễ với ông, cử chỉ khiến cả ông Tám Mực lẫn đám đông xung quanh sững sờ.

"Cách dạy của ông không theo khuôn phép chính thống, nhưng lại đúng đắn một cách kỳ lạ," bà nói. "Ông đã giữ được cho đứa trẻ này cái gốc rễ quan trọng nhất mà nhiều đệ tử chính thống của chúng tôi, dù học hành bài bản, vẫn có thể đánh mất: vẽ bùa xuất phát từ lòng thương, không phải từ kỹ thuật thuần túy."

Ông Tám Mực cúi đầu, giọng nghẹn ngào không nói nên lời, đôi mắt già nua ánh lên thứ gì đó vừa tự hào vừa cay đắng — như thể giấc mơ dang dở của chính ông năm nào, giờ đây, cuối cùng cũng tìm được một hình hài khác để hoàn thành.

*

Đêm đó, sau khi buổi thẩm tra kết thúc, Tạ Vân Khê ngồi riêng với bà Chín Lài trong căn nhà nhỏ, trong khi Diệp Sương đứng nép ngoài cửa, cố lắng nghe từng lời dù không dám bước hẳn vào.

"Ta muốn thu nhận cháu bà làm đệ tử Tông Vân Các," Tạ Vân Khê nói thẳng, không vòng vo. "Thiên phú của nó hiếm có, còn hiếm hơn cả những gì báo cáo ban đầu mô tả. Nếu được đào tạo bài bản, nó có thể trở thành một trong những người vẽ bùa xuất sắc nhất một thế hệ."

Bà Chín Lài im lặng rất lâu, tay siết chặt vạt áo, ánh mắt nhìn xuống nền đất.

"Nó còn nhỏ," cuối cùng bà nói, giọng khàn đi vì xúc động cố kìm nén. "Nó là tất cả những gì tôi có."

"Ta hiểu," Tạ Vân Khê đáp, giọng dịu xuống hẳn so với sự uy nghiêm ban đầu. "Ta không ép buộc. Quyết định là ở bà, và ở chính con bé. Nhưng ta muốn bà hiểu một điều: nếu để thiên phú này không được dẫn dắt đúng cách, nó không chỉ lãng phí, mà còn nguy hiểm — cho chính con bé, và có thể cho cả những người xung quanh nó. Bà đã thấy điều gì xảy ra khi nó phải vẽ bằng bản năng thuần túy, không kiểm soát, giữa cơn hoảng loạn. Lần sau, nếu có lần sau, cái giá phải trả có thể không dừng lại ở một người bị thương."

Câu nói ấy như một nhát dao cứa vào lòng bà Chín Lài, vì bà biết, dù đau đớn đến đâu, đó là sự thật không thể chối cãi.

Bà ngồi lặng đi rất lâu, rồi cuối cùng ngẩng đầu lên, ánh mắt kiên định dù giọng nói vẫn còn run. "Tôi cần hỏi ý nó trước. Đây là cuộc đời nó, không phải cuộc đời tôi."

Tạ Vân Khê gật đầu, tôn trọng câu trả lời ấy hơn bất cứ điều gì bà mong đợi từ một bà lang vườn quê mùa. "Ta sẽ chờ tới sáng mai."

Ngoài cửa, Diệp Sương đứng lặng trong bóng tối, nghe trọn vẹn cuộc trò chuyện, lòng ngổn ngang trăm mối — vừa háo hức trước một cánh cửa lớn lao đang mở ra, vừa đau đớn trước ý nghĩ phải rời xa nơi duy nhất nó từng gọi là nhà, rời xa người phụ nữ duy nhất từng gọi nó là con.

Nó lặng lẽ rời khỏi cửa, đi ra sân, ngồi xuống bậc thềm nhìn lên bầu trời đêm đầy sao. Một lúc sau, nó nghe tiếng bước chân, quay lại thấy Tạ Vân Khê đã bước ra, đứng cách nó vài bước, không nói gì, chỉ lặng lẽ nhìn lên cùng một khoảng trời.

"Con nghe hết rồi phải không?" cuối cùng bà lên tiếng, không quay đầu lại.

"Dạ," Diệp Sương đáp khẽ, không dám chối.

"Vậy con nghĩ sao?" Tạ Vân Khê hỏi, giọng không còn vẻ uy nghiêm của một trưởng lão thẩm định, mà gần như là giọng của một người đang thật lòng muốn lắng nghe.

Diệp Sương im lặng một lúc lâu, tay mân mê vạt áo, cố sắp xếp những suy nghĩ đang rối bời trong đầu. "Cháu sợ," cuối cùng nó nói thật lòng. "Cháu sợ phải rời xa bà Chín, xa ông Tám, xa cả làng. Nhưng cháu cũng sợ nếu cháu không đi, nếu có chuyện gì xảy ra lần nữa mà cháu không đủ khả năng đối phó, cháu sẽ không tha thứ được cho chính mình."

"Đó là một câu trả lời trưởng thành hơn nhiều so với tuổi của con," Tạ Vân Khê nhận xét, cuối cùng cũng quay sang nhìn nó, ánh mắt dịu dàng hiếm hoi. "Ta sẽ không giục con quyết định ngay đêm nay. Nhưng ta muốn con biết, dù con chọn ở lại hay ra đi, không ai trách con vì sự lựa chọn đó. Chỉ có con mới biết rõ nhất điều gì đúng với lòng mình."

Bà quay người bước đi, để lại Diệp Sương một mình giữa sân đêm, ánh sao trên trời phản chiếu lấp lánh trong đôi mắt còn ngấn nước của nó, khi nó ngước nhìn về phía đỉnh Vân Tiêu xa xa, nơi số phận nó có lẽ đã bắt đầu được viết nên từ rất lâu trước đêm nay, từ cái buổi sáng sương còn chưa tan khi một ông già làm giấy đặt cây bút lông vào tay một đứa trẻ sáu tuổi.