Chương 94 — Người Vẽ Bùa Giữ Làng

Quán Lai Mặc

Khoảng đất trống ở lưng chừng đỉnh Vân Tiêu, cách Tông Vân Các chính không xa nhưng đủ tách biệt để không bị ràng buộc bởi những quy tắc nghiêm ngặt của tông môn, giờ đây vang lên tiếng đục đẽo, tiếng cưa gỗ, tiếng người gọi nhau í ới suốt từ sáng sớm. Diệp Sương đứng giữa công trường nhỏ, tay cầm một tấm bản vẽ đơn giản, chỉ dẫn cho nhóm thợ đang dựng lên khung nhà chính.

"Đặt cửa sổ ở đây," nó nói, chỉ vào một vị trí trên bản vẽ, "để ánh sáng buổi sớm luôn chiếu thẳng vào khu vực mài mực. Ông Tám Mực từng nói với con, ánh sáng đúng lúc quan trọng không kém gì công thức pha mực."

Xung quanh công trường, mùi gỗ tươi mới xẻ hòa lẫn với mùi đất ẩm sau một cơn mưa đêm, tiếng đục chan chát vang lên đều đặn như một thứ nhịp điệu riêng của công cuộc dựng xây. Diệp Sương thỉnh thoảng dừng tay chỉ dẫn, cúi xuống nhặt một mẩu gỗ vụn, xoa nhẹ giữa các ngón tay, như thể đang cảm nhận trước phần nào linh hồn của nơi chốn sắp thành hình.

*

Thanh Việt bước tới, tay bê một chồng ván gỗ mới, mồ hôi lấm tấm trên trán dù trời còn se lạnh. "Em đặt tên cho nơi này chưa?" anh hỏi, đặt chồng ván xuống cạnh khung nhà đang dần hình thành.

Diệp Sương ngừng tay, nhìn quanh công trường, nghĩ ngợi một lúc. "Quán Lai Mặc," nó nói cuối cùng, giọng chắc chắn như thể cái tên ấy đã nằm sẵn trong lòng nó từ rất lâu. "Mực lai — không thuần chính thống, cũng không thuần dân dã, mà là sự hòa quyện của cả hai. Con nghĩ, đó chính là điều nơi này cần đại diện."

*

Tin tức về việc Diệp Sương mở một nơi dạy học riêng lan nhanh khắp Cửu Vân, không chỉ trong giới tu luyện linh phù mà cả tới những vùng biên viễn xa xôi từng chịu thiệt thòi vì hệ thống cũ. Chỉ trong vòng vài tuần, đơn xin ghi danh gửi tới từ khắp nơi, nhiều tới mức Âu Bội Nhi, người tình nguyện đảm nhận việc sắp xếp hồ sơ, phải dựng thêm một chiếc bàn lớn chỉ để chứa thư từ.

"Có đơn từ tận rừng Thâm Vụ," cô nói, lật qua từng lá thư với vẻ hào hứng không giấu diếm. "Cả từ ải Tiêu Sa, từ thôn Diêm Cốc — nghe nói con bé Tơ nằng nặc đòi được ghi danh, dù tuổi còn nhỏ hơn cả yêu cầu tối thiểu."

*

Diệp Sương mỉm cười khi nghe tới cái tên quen thuộc ấy, nhớ lại cô bé mồ côi nơi thôn Diêm Cốc vẫn treo lá bùa nó từng vẽ tặng ngay đầu giường. "Cho con bé một suất dự bị," nó nói. "Khi nào đủ lớn, ta sẽ đích thân dạy nó những nét đầu tiên."

Không chỉ đệ tử tông môn hay dân biên viễn, mà cả vài người từ tộc Vụ Ẩn cũng gửi lời xin được tham gia, một điều chưa từng có tiền lệ trong suốt lịch sử quan hệ giữa hai bên. Lãnh Vũ đích thân dẫn một nhóm nhỏ gồm ba thanh niên trẻ tuổi của tộc mình tới tận nơi, đứng trước công trường đang dần thành hình với ánh mắt vừa tò mò vừa thận trọng.

*

"Đây là lần đầu tiên tộc ta cử người tới học hỏi trực tiếp từ con người," Lãnh Vũ nói, giọng trang trọng. "Ta tin tưởng giao họ cho ngươi, vì ngươi đã chứng minh, sự khác biệt không phải rào cản, mà là điều đáng được trân trọng."

Diệp Sương cúi đầu cảm tạ, rồi quay sang ba thanh niên tộc Vụ Ẩn, ánh mắt họ vẫn còn chút rụt rè giữa một môi trường hoàn toàn xa lạ. "Ở đây," nó nói, giọng ấm áp, "không ai phải chứng minh mình xứng đáng trước khi được dạy. Các bạn chỉ cần sẵn lòng học, và sẵn lòng thất bại nhiều lần trước khi làm đúng, như chính ta đã từng."

*

Nhiêu Bá Tường, người giáo tập từng chê bai lối vẽ bùa của Diệp Sương là tà đạo vặt vãnh năm nào, bất ngờ xin được tham gia giảng dạy phần lý thuyết cơ bản về linh mặc chính thống tại Quán Lai Mặc, một sự thay đổi khiến không ít người ngạc nhiên.

"Ta đã dạy theo lối cũ suốt mấy chục năm," ông nói với Diệp Sương, giọng có phần ngượng ngùng hiếm thấy. "Nhưng giờ ta hiểu, lối cũ ấy chỉ là một nửa câu chuyện. Nếu con cho phép, ta muốn học cách dạy trọn vẹn cả hai nửa, dù có phải bắt đầu lại từ vị trí một học trò."

*

Diệp Sương gật đầu, cảm động trước sự khiêm nhường bất ngờ ấy. "Con rất vui được có thầy đồng hành," nó đáp chân thành. "Nơi này cần cả những người hiểu sâu về nền tảng chính thống, không kém gì những người quen với lối tiếp cận khác biệt."

*

Một buổi chiều, khi công trường gần hoàn thiện, Húc Bá Nguyên bất ngờ ghé qua, dáng vẻ khác hẳn phong thái uy nghiêm của một trưởng lão năm nào — nay ông chỉ mặc bộ áo giản dị của một giáo tập phụ trách lưu trữ, tay ôm một chồng sổ sách cũ.

"Ta tìm được vài ghi chép cũ về các loại thảo mộc pha mực từng được dùng ở những vùng khác nhau trên Cửu Vân," ông nói, giọng có phần rụt rè, đặt chồng sổ xuống bàn. "Nghĩ rằng có thể hữu ích cho con, khi dạy học trò từ nhiều vùng đất khác nhau, mỗi nơi lại có sẵn những nguyên liệu khác nhau."

Diệp Sương nhận lấy chồng sổ, không giấu được sự bất ngờ. "Cảm ơn trưởng lão," nó nói, rồi khựng lại, sửa lời. "Xin lỗi, con quen miệng. Cảm ơn thầy."

Húc Bá Nguyên khẽ mỉm cười, nụ cười đầu tiên nó từng thấy trên gương mặt ông kể từ ngày quen biết. "Không sao. Có lẽ, được gọi bằng cách đó, giờ đây lại khiến ta thấy nhẹ lòng hơn nhiều so với danh xưng trưởng lão ta từng mang."

*

Việc xây dựng Quán Lai Mặc không phải không gặp trở ngại. Một số trưởng lão bảo thủ còn lại trong hội đồng lo ngại việc truyền dạy công khai một phương pháp từng được xem là bí truyền sẽ làm suy yếu vị thế độc quyền tri thức của Tông Vân Các. Diệp Sương không tránh né những cuộc tranh luận ấy, thường tự mình có mặt để lắng nghe từng lý lẽ phản đối, dù đôi lúc lời lẽ khá gay gắt. Nó hiểu, một sự thay đổi lớn không thể chỉ dựa vào quyền lực áp đặt từ trên xuống, mà cần cả sự thuyết phục kiên nhẫn, ngay cả với những người có thể không bao giờ hoàn toàn đồng tình.

Nhưng Thư Khải Dương, sau nhiều buổi tranh luận kéo dài, kiên quyết đứng về phía Diệp Sương.

"Tri thức bị khóa kín trong tay một nhóm nhỏ, dù với ý định bảo vệ nó, cũng chính là mảnh đất màu mỡ nhất cho những kẻ như Lỗ Khắc Viên sinh sôi," ông nói trước hội đồng, chấm dứt mọi tranh cãi. "Ta thà chấp nhận rủi ro của sự cởi mở, còn hơn lặp lại sai lầm của sự bưng bít."

*

Lễ khánh thành Quán Lai Mặc diễn ra vào một ngày trời trong, nắng nhẹ, đúng dịp tròn một năm kể từ đêm Tạ Vân Khê hy sinh tại vực Khuyết Nguyên. Diệp Sương đứng trước cánh cổng gỗ mộc mạc, chưa sơn phết cầu kỳ, chỉ khắc đơn giản ba chữ tên quán bằng chính nét chữ của nó.

"Nơi này," nó nói trước đám đông tụ họp — đệ tử tông môn, dân biên viễn, người tộc Vụ Ẩn cùng vô số gương mặt mới lạ đã vượt đường xa tìm tới — "không phải để tạo ra những người vẽ bùa giỏi nhất, mà để tạo ra những người vẽ bùa biết lắng nghe nhất. Đó là bài học lớn nhất con học được, không phải từ bất cứ cuốn sách nào, mà từ chính người đã cầm tay con vẽ nét mực đầu tiên trên một mảnh vỏ cây, tại một ngôi làng nhỏ dưới chân ngọn núi này."

*

Tiếng trống khai giảng vang lên, đánh dấu ngày đầu tiên của Quán Lai Mặc. Trong lớp học đầu tiên, hơn ba mươi học trò đủ mọi xuất thân ngồi quây quần trên nền đất trải chiếu, mỗi người một nghiên mực nhỏ tự pha theo công thức cơ bản Diệp Sương vừa hướng dẫn — tro bếp, nhựa cây, một chút phèn chua, không cầu kỳ, không tốn kém, ai cũng có thể tự chuẩn bị.

Một cậu bé từ thôn Diêm Cốc, tay còn lấm lem bùn đất vì vừa đi bộ suốt mấy ngày đường, hỏi rụt rè. "Cô ơi, con vẽ xấu quá, có sao không ạ?"

"Không sao cả," Diệp Sương đáp, ngồi xuống cạnh cậu bé, cầm tay hướng dẫn từng nét cơ bản. "Ta từng làm hỏng không biết bao nhiêu tờ giấy, từng khiến con mèo nhà hàng xóm ngủ mê ba ngày liền vì vẽ sai một nét nhỏ. Vẽ xấu không phải vấn đề. Vấn đề là có dám vẽ tiếp sau khi vẽ hỏng hay không."

*

Một trong ba thanh niên tộc Vụ Ẩn, ban đầu còn dè dặt không dám cầm bút vì sợ làm sai trước mặt nhiều người, cuối cùng cũng đánh liều hạ nét đầu tiên sau khi thấy cậu bé thôn Diêm Cốc vẽ hỏng liền ba lần mà vẫn được động viên tiếp tục. Nét vẽ của anh ta run rẩy, lệch lạc, nhưng khi nhìn thấy Diệp Sương gật đầu khích lệ thay vì chê trách, một nụ cười nhẹ nhõm hiếm hoi mới nở trên gương mặt vốn luôn cảnh giác của anh.

Thanh Việt đứng ở góc lớp, quan sát cảnh tượng ấy với một nụ cười ấm áp, thỉnh thoảng bước tới hỗ trợ những học trò gặp khó khăn với phần cảm nhận biến động Linh Mạch bằng trực giác, phần sở trường riêng của anh mà giờ đây anh cũng bắt đầu truyền lại.

Cuối buổi học đầu tiên, Diệp Sương đứng trước cửa Quán Lai Mặc, nhìn từng học trò lần lượt ra về, tay ai cũng cẩn thận ôm theo tờ giấy vẽ dở của mình như một báu vật, dù phần lớn những nét vẽ ấy còn vụng về, lệch lạc. Nó nghĩ tới chính mình năm xưa, đứa trẻ sáu tuổi run rẩy cầm bút lần đầu tiên, và cảm thấy một vòng tròn nào đó, âm thầm, đã bắt đầu khép lại.

Nắng chiều dần nghiêng bóng qua khung cửa sổ hướng đông của Quán Lai Mặc, đúng như Diệp Sương đã tính toán từ ngày đầu dựng nhà, chiếu những vệt sáng ấm áp lên từng gương mặt cặm cụi bên nghiên mực, tiếp nối một hành trình đã khởi đầu từ một mảnh vỏ cây nhỏ bé năm nào, giờ đây lan tỏa thành một điều gì đó lớn lao hơn bất cứ ai từng dám mơ tới.